MEĐUNARODNI KRIVIČNI SUD ZA BIVŠU JUGOSLAVIJU

Predmet broj: IT-98-33-I

TUŽILAC MEĐUNARODNOG SUDA
PROTIV
VINKA PANDUREVIĆA

IZMIJENJENA I DOPUNJENA OPTUŽNICA

Tužilac Međunarodnog krivičnog suda za bivšu Jugoslaviju, u skladu s ovlaštenjima iz člana 18. Statuta Međunarodnog suda, optužuje:

VINKA PANDUREVIĆA

za GENOCID, ZLOČINE PROTIV ČOVJEČNOSTI i KRŠENJE ZAKONA ILI OBIČAJA RATA, kako slijedi:

OSNOVNI PODACI

1. Nakon izbijanja oružanog sukoba u Republici Bosni i Hercegovini u proljeće 1992. godine, vojne i paravojne snage bosanskih Srba zauzele su gradove, mjesta i sela u istočnom dijelu zemlje i učestvovale u kampanji etničkog čišćenja što je imalo za posljedicu masovni bijeg civila bosanskih Muslimana u enklave Srebrenice, Goražda i Žepe.

2. Dana 16. aprila 1993. godine Savjet bezbjednosti Ujedinjenih nacija, postupajući u skladu sa poglavljem VII Povelje Ujedinjenih nacija, usvojio je rezoluciju broj 819, kojom je od svih strana u sukobu u Republici Bosni i Hercegovini zatraženo da se prema Srebrenici i okolini Srebrenice odnose kao prema "zaštićenoj zoni" koja neće biti izložena oružanim napadima niti bilo kakvom drugom činu neprijateljstva.

3. Dana 6. jula 1995. godine, ili približno tog datuma, jedinice Drinskog korpusa Vojske Republike Srpske (VRS-a) granatirale su Srebrenicu i napale posmatračka mjesta Ujedinjenih nacija sa holandskom posadom koja su se nalazila unutar "zaštićene zone". Drinski korpus je nastavio napade na "zaštićenu zonu" Srebrenice do 11. jula 1995. godine, kada su snage "Drinskih vukova", Bratunačke brigade i drugih jedinica VRS-a ušle u Srebrenicu.

4. Bosanski Muslimani, muškarci, žene i djeca, koji su se nalazili u Srebrenici nakon početka napada VRS-a, opredijelili su se za jednu od dvije mogućnosti. Nekoliko hiljada žena, djece i nekolicina pretežno starijih muškaraca potražili su spas u krugu baze UN-a u Potočarima, unutar srebreničke "zaštićene zone", gdje su zatražili zaštitu holandskog bataljona. Bosanski Muslimani - civili ostali su u Potočarima i okolini od 11. do 13. jula 1995. godine, a pripadnici VRS-a su ih za to vrijeme terorisali. Nakon toga su autobusima i kamionima, pod kontrolom VRS-a, odvoženi u oblasti izvan enklave.

5. Druga grupa, u kojoj je bilo otprilike 15.000 muškaraca, bosanskih Muslimana, a uz njih i nekolicina žena i djece, okupila se uveče 11. jula 1995. godine u selu Šušnjari kod Srebrenice i u ogromnoj koloni potražila spas bježeći kroz šumu prema Tuzli. Otprilike jednu trećinu grupe činili su naoružani bosanski Muslimani, pripadnici vojske. Ostali su bili nenaoružani pripadnici vojske i civili.

6. Dana 12. jula 1995. godine, ili približno tog datuma, Ratko Mladić i Radislav Krstić, kao i drugi predstavnici VRS-a i civilnih vlasti bosanskih Srba, sastali su se u hotelu "Fontana" u Bratuncu sa holandskim vojnim starješinama i predstavnicima izbjeglih bosanskih Muslimana iz Potočara. Na tom sastanku Ratko Mladić je prisutnima objasnio da će on nadgledati "evakuaciju" izbjeglica iz Potočara i tražio je da vidi sve muškarce bosanske Muslimane stare otprilike između 16 i 60 godina radi provjere da među njima nema ratnih zločinaca.

7. Dana 12. jula 1995. godine, ili približno tog datuma, u prisustvu Ratka Mladića i Radislava Krstića, u blizinu vojne baze UN-a u Potočarima, stiglo je 50 do 60 autobusa i kamiona. Ubrzo nakon dolaska tih vozila počeo je proces deportacije bosanskih muslimanskih izbjeglica. Kad su bosanski Muslimani, žene, djeca i muškarci, počeli ulaziti u autobuse i kamione, bosanski Srbi, pripadnici vojske, odvojili su muškarce od žena i djece, i muškarce pritvorili u Potočarima i oko Potočara.

9. Snage bosanskih Srba pridodate Bratunačkoj, Zvorničkoj i Milićkoj brigadi, kao i dijelovi 5. inženjerijskog bataljona, 65. zaštitnog puka i specijalnih snaga MUP-a, uz podršku oklopnih transportera, tenkova, protivavionskih topova i artiljerije, zauzele su položaje duž ceste Bratunac-Milići u namjeri da presretnu kolonu. Neki od naoružanih pripadnika iz kolone bosanskih Muslimana u povlačenju ušli su u borbu sa snagama bosanskih Srba. Na hiljade bosanskih Muslimana iz kolone u povlačenju bilo je zarobljeno ili su se sami predali vojnim snagama bosanskih Srba kojima su komandovali i rukovodili Ratko Mladić, Radislav Krstić i VINKO PANDUREVIĆ.

10. Između 11. jula 1995. i 18. jula 1995. godine, snage VRS-a kojima su komandovali i rukovodili Ratko Mladić, Radislav Krstić i VINKO PANDUREVIĆ učestvovale su u brojnim slučajevima oportunističkog ubijanja muškaraca, bosanskih Muslimana, odmah po njihovom zarobljavanju, kao i u sistematskoj likvidaciji po kratkom postupku bosanskih Muslimana, muškaraca, koji su pritvoreni i ubijeni u okolini mjesta pritvora, i drugih koje su odvezli na razna gubilišta širom teritorije koja je bila pod kontrolom Drinskog korpusa VRS-a. Snage VRS-a, pod komandom i rukovodstvom Ratka Mladića, Radislava Krstića i VINKA PANDUREVIĆA, pogubile su hiljade muškaraca, bosanskih Muslimana.

11. Između 11. jula 1995. i 18. jula 1995. godine, snage VRS-a kojima su komandovali i rukovodili Ratko Mladić, Radislav Krstić i VINKO PANDUREVIĆ istjerale su ili ubile najveći dio bosanskog muslimanskog stanovništva u srebreničkoj enklavi. Kao posljedica tih akcija, snage VRS-a su praktično eliminisale svako prisustvo bosanskih Muslimana na području srebreničke enklave, čime je nastavljena kampanja etničkog čišćenja započeta u proljeće 1992. godine.

OPTUŽENI

12. VINKO PANDUREVIĆ rođen je 1959. godine u gradu bosanskih Srba Sokolcu. Napredovao je do čina kapetana I klase (rod pješadije) u JNA. Kada je otpočeo oružani sukob u Bosni i Hercegovini, naimenovan je za komandanta snaga VRS u Višegradu, koje će kasnije ponijeti naziv Prve višegradske lake pješadijske brigade. Od 12. decembra 1992. do novembra 1996. godine, bio je komandant Prve zvorničke lake pješadijske brigade (Zvornička brigada). Jedinice njegove brigade učestvovale su direktno u osvajanju srebreničke zaštićene zone. Njegova brigada kasnije je učestvovala u žestokim borbama sa bosanskom muslimanskom kolonom koja se povlačila iz zaštićene zone prema Tuzli. Unaprijeđen je u general majora u junu 1997, i bio je u Generalštabu VRS-a dok nije smijenjen sa dužnosti aprila 1998.

NADREĐENOST

13. U vrijeme napada VRS-a na "zaštićenu zonu" Srebrenica i ubijanja i pogubljenja muškaraca, bosanskih Muslimana, koje je uslijedilo, VINKO PANDUREVIĆ je bio potpukovnik i zapovjedao je Bratunačkom brigadom. Kao komandant brigade bio je odgovoran za planiranje i rukovođenje aktivnostima svih podređenih formacija iz njegove brigade, prema direktivama primljenim od više komande na nivou korpusa.

Vojna struktura Vojske Republike Srpske (VRS)

14.1 Oružane snage Republike Srpske sastojale su se od Vojske Republike Srpske (VRS) i jedinica Ministarstva unutrašnjih poslova Republike Srpske.

14.2 U julu 1995, Oružane snage Republike Srpske bile su pod komandom i rukovodstvom vrhovnog komandanta Radovana Karadžića. Njegov štab nalazio se na Palama. (Vidi Prilog C).

14.3 Struktura Vojske Republike Srpske (VRS) bila je takva da je Glavni štab Vojske Republike Srpske (VRS), koji je imao sjedište u Han Pijesku i kojim je komandovao general Ratko Mladić, bio neposredno podređen vrhovnom komandantu. Komandant Glavnog štaba bio je zadužen da izdaje propise, naređenja i uputstva za sprovođenje dokumenata koje je izdao vrhovni komandant, te da vrši komandne dužnosti koje mu povjeri vrhovni komandant. Glavni štab Vojske Republike Srpske (VRS) sastojao se od štabnih oficira i pomoćnog štabnog osoblja, te specijalnih vojnih jedinica poput 65. zaštitnog puka, koji je bio predviđen da Glavnom štabu pruža zaštitne i borbene usluge, i 10. diverzantskog odreda, obučenog za operacije iza neprijateljskih linija i druge specijalne borbene zadatke. (Vidi Prilog C).

14.4. Ogromna većina borbenih snaga same Vojske Republike Srpske (VRS) bila je podijeljena na šest geografski omeđenih korpusa koji su svi bili podređeni generalu Mladiću i pod njegovom komandom, a time i pod komandom vrhovnog komandanta Radovana Karadžića. U julu 1995, ti su korpusi obuhvatali: Drinski korpus, 1. krajiški korpus, 2. krajiški korpus, Sarajevsko-romanijski korpus, Hercegovački korpus i Istočno-bosanski korpus. (Vidi Prilog C).

14.5. Svaki od gorenavedenih šest korpusa imao je svog vlastitog komandanta i komandni štab, a svi su oni u skladu sa lancem komandovanja Vojske Republike Srpske (VRS) bili direktno podređeni generalu Mladiću. (Vidi Prilog C).

14.6 General Radislav Krstić bio je komandant Drinskog korpusa od 13. jula 1995. do kraja rata. Prije unapređenja u komandanta, general Radislav Krstić bio je načelnik štaba/zamjenik komandanta Drinskog korpusa, na kojem je položaju bio od oktobra 1994. (Vidi Prilog D).

14.7. Kao komandant korpusa u Vojsci Republike Srpske, general Radislav Krstić planirao je, pripremao, naređivao, koordinisao i nadzirao operacije svog korpusa putem štaba komande a prvenstveno putem načelnika štaba, oficira zaduženog da upravlja radom štaba komande, da sprovodi i omogući što efikasnije sprovođenje naređenja komandanta štabu i potčinjenim jedinicama, tj. brigadama, bataljonima i pukovima pod njegovom komandom. Komandanti jedinica potčinjenih korpusu – a tu su spadali komandanti brigada, bataljona i pukova – bili su odgovorni komandantu korpusa neposredno ili preko njegovog načelnika štaba.

14.8 Dužnosti načelnika štaba i zamjenika komandanta Drinskog korpusa uvijek je obavljala ista osoba. U slučaju odsustva, nemogućnosti ili spriječenosti komandanta, načelnik štaba/zamjenik komandanta je automatski i bez posebnog ovlaštenja preuzimao i vršio komandnu vlast nad jedinicama korpusa u skladu s opštim smjernicama komandanta. Tužilaštvo je mišljenja da je u tim okolnostima položaj načelnika štaba/zamjenika komandanta položaj nadređenosti u smislu člana 7(3) Statuta Međunarodnog suda, te da sem toga lice na tom položaju može biti krivično odgovorno shodno članu 7(1) Statuta Međunarodnog suda.

14.9 Na čelu štaba Drinskog korpusa nalazio se načelnik štaba, kako je opisano u stavu 14.8 u ranijem tekstu. Štab komande sa sjedištem u Vlasenici imao je tri specijalizovana organa, a svakom od njih na čelu je bio pomoćnik komandanta. Ti specijalizovani organi bili su organ bezbjednosti, organ za moral, vjerska i pravna pitanja i organ za pozadinu (tj. logistiku). Sem gorepomenutih specijalizovanih organa, štab korpusa imao je desetak operativnih organa koji su bili zaduženi za dnevno planiranje, operacije i borbeno funkcionisanje korpusa. Ti operativni organi obuhvatali su odeljenje za operativno-nastavne poslove, odjeljenje za obavještajne poslove, odjeljenje za oklopno-mehanizovane jedinice, atomsko-biološko-hemijsko odjeljenje, inžinjeriju, artiljerijsko-raketno odjeljenje, vezu, odjeljenje za protiv-vazdušnu odbranu, odeljenje za personalne poslove i odjeljenje za elektronsko obezbjeđenje. (Vidi Prilog D).

14.10. Drinski korpus sačinjavalo je otprilike 15.000 vojnika organizovanih u 13 geografski određenih potčinjenih jedinica, i to: 1. zvornička pješadijska brigada, 1. vlasenička laka pješadijska brigada, 1. birčanska laka pješadijska brigada, 1. milićka laka pješadijska brigada, 1. bratunačka laka pješadijska brigada, 2. romanijska motorizovana brigada, 1. podrinjska laka pješadijska brigada, 5. podrinjska laka pješadijska brigada, 5. mješoviti artiljerijski puk, 5. bataljon vojne policije, 5. inžinjerijski bataljon, 5. bataljon veze i Samostalni pješadijski bataljon Skelani. (Vidi Prilog E).

14.11. Svaka od brigada, pukova i bataljona pomenutih u stavu 14.10 imala je sopstveni štab komande i brojne potčinjene jedinice u vidu bataljona, četa i vodova. Komanda i ljudstvo Milićke, Bratunačke i Zvorničke brigade Drinskog korpusa odigrali su značajnu ulogu u zločinima za koje se optuženi tereti u ovoj optužnici. Stoga u nastavku navodimo komandnu strukturu dotičnih brigada:

A. 1. zvornička pješadijska brigada

Štab komande

Potčinjene jedinice
1. pješadijski bataljon
2. pješadijski bataljon
3. pješadijski bataljon
4. pješadijski bataljon
5. pješadijski bataljon
6. pješadijski bataljon
7. pješadijski bataljon
8. pješadijski bataljon
Rezervni bataljon
Pozadinski bataljon
Mješoviti artiljerijski bataljon
Oklopno-mehanizovana četa
Četa vojne policije
Laka protivvazdušna četa
Inžinjerijska četa
Podrinjski odred (Vukovi sa Drine)
Vod veze

B. 1. milićka laka pješadijska brigada

Štab komande

Potčinjene jedinice
1. pješadijski bataljon
2. pješadijski bataljon
3. pješadijski bataljon
Mješovita artiljerijska baterija
Minobacačka baterija (120 mm)
Laki protivvazdušni vod
Inžinjerijski vod
Izviđačko-diverzantska četa
Logistička četa

C. 1. bratunačka laka pješadijska brigada

Štab komande

Potčinjene jedinice
1. pješadijski bataljon
2. pješadijski bataljon
3. pješadijski bataljon
4. pješadijski bataljon
Rezervni bataljon
Mješovita artiljerijska baterija
Inžinjerijski vod
Vod vojne policije
Interventni vod (Crvene beretke)

14.12 Svakom štabu brigade na čelu je bio načelnik štaba brigade/zamjenik komandanta. Struktura i funkcija štaba brigade u principu je odgovarala štabu korpusa, ali u manjem obimu.

14.13 Sem jedinica pobrojanih u stavu 14.10 i 14.11, u predmetno vrijeme su u zoni odgovornosti Drinskog korpusa bile prisutne i jedinice Glavnog štaba Vojske Republike Srpske (VRS), jedinice drugih korpusa Vojske Republike Srpske (VRS), snage "specijalne policije" Ministarstva unutrašnjih poslova Republike Srpske (RS) i redovne opštinske policije. Konkretno, te jedinice su obuhvatale:

(1) dijelove 65. zaštitnog puka (glavni štab VRS)
(2) dijelove 10. diverzantskog odreda (glavni štab VRS)
(3) 4. drinsku laku pješadijsku brigadu
(4) dijelove "specijalne policije" (Ministarstvo unutrašnjih poslova) Republike Srpske (RS)
(5) Zvorničku policiju (Ministarstvo unutrašnjih poslova)
(6) Vlaseničku policiju (Ministarstvo unutrašnjih poslova)
(7) Milićku policiju (Ministarstvo unutrašnjih poslova)
(8) Bratunačku policiju (Ministarstvo unutrašnjih poslova)
(9) Skelansku policiju (Ministarstvo unutrašnjih poslova)
(10) Višegradsku policiju (Ministarstvo unutrašnjih poslova)
(11) Rogatičku policiju (Ministarstvo unutrašnjih poslova)

14.14 Svi subjekti opisani u stavu 14.13 bili su jedinice Vojske Republike Srpske (VRS) ili jedinice Ministarstva unutrašnjih poslova Republike Srpske (RS), legalno organizovani i uspostavljeni u skladu s odgovarajućim zakonima Republike Srpske, i pod komandom pojedinaca imenovanih u skladu s odgovarajućim zakonima Republike Srpske.

14.15 Geografsko područje srebreničke enklave bilo je u potpunosti obuhvaćeno zonom odgovornosti Drinskog korpusa Vojske Republike Srpske (VRS). (Vidi Priloge A i B). Konkretno, srebrenička enklava nalazila se na teritoriji za koju su bili odgovorni 1. bratunačka laka pješadijska brigada, 1. milićka laka pješadijska brigada i Samostalni bataljon Skelani. Nadalje, sva krivična djela za koja se tereti u ovoj optužnici dogodila su se u zoni odgovornosti Drinskog korpusa, prvenstveno u zonama odgovornosti 1. zvorničke brigade, 1. milićke lake pješadijske brigade i 1. bratunačke lake pješadijske brigade.

OPŠTI NAVODI

15. Sve vrijeme na koje se odnosi ova optužnica, u Republici Bosni i Hercegovini vladalo je stanje oružanog sukoba.

16. Za sve to vrijeme VINKO PANDUREVIĆ bio je obavezan da se pridržava zakona ili običaja rata.

17. Sva djela i propusti koji se terete kao zločini protiv čovječnosti bili su dio širokog ili sistematskog napada uperenog protiv civilnog bosanskog muslimanskog stanovništva u Srebrenici i okolini.

18. VINKO PANDUREVIĆ snosi individualnu odgovornost za zločine za koje se tereti u ovoj optužnici, prema članu 7(1) Statuta Međunarodnog suda. Individualna krivična odgovornost uključuje činjenje, planiranje, podsticanje, naređivanje ili na drugi način pomaganje i podržavanje planiranja, pripreme ili izvršenja bilo kojeg od krivičnih djela koja se navode u članu 2 do 5 Statuta Međunarodnog suda.

19. VINKO PANDUREVIĆ takođe, ili alternativno, kao komandant snosi krivičnu odgovornost za postupke svojih potčinjenih u skladu sa članom 7(3) Statuta Međunarodnog suda. Takva krivična odgovornost jeste odgovornost pretpostavljenog za postupke njegovih potčinjenih ako je znao, ili je bilo razloga da zna, da će njegovi potčinjeni počiniti takva djela, ili su ih već počinili, a pretpostavljeni nije preduzeo potrebne i razumne mjere da ih spriječi ili da kazni počinioce.

Opšti navodi iz stavova 15 do 19 ponovo se navode i sadržani su u svakoj pojedinačnoj tački optužnice koja slijedi.

OPTUŽBE

TAČKE 1-2
(Genocid)
(Saučesništvo u genocidu)

21. U periodu otprilike od 11. jula 1995. do 1. novembra 1995. godine, Radislav Krstić i VINKO PANDUREVIĆ, u namjeri da unište dio bosansko-muslimanskog naroda kao nacionalnu, etničku ili vjersku grupu:

a) ubijali su pripadnike te grupe, i
b) nanosili teške tjelesne i duševne povrede pripadnicima te grupe.

22. U periodu otprilike između 11. jula 1995. i 1. novembra 1995. godine Radislav Krstić i VINKO PANDUREVIĆ su planirali, podsticali, naređivali ili na drugi način pomagali i podržavali planiranje, pripremu i vršenje oportunističkog ubijanja zarobljenih muškaraca, bosanskih Muslimana, iz "zaštićene zone" Srebrenica od strane vojnih lica, pripadnika VRS-a.

23. U periodu od otprilike 11. jula 1995. do 1. novembra 1995. godine, Radislav Krstić i VINKO PANDUREVIĆ su planirali, podsticali, naređivali ili na drugi način pomagali i podržavali planiranje, pripremu i izvršenje planskog i organizovanog masovnog pogubljenja hiljada zarobljenih muškaraca, bosanskih Muslimana, iz "zaštićene zone" Srebrenica.

24. Masovno i organizovano ubijanje muškaraca, bosanskih Muslimana, do kojeg je došlo na nekoliko različitih mjesta unutar srebreničke enklave i oko nje od 11. jula 1995. do 18. jula 1995. godine uključuje i sljedeće lokacije:

24.1. Potočari: Između 12. jula 1995. i 13. jula 1995. godine, vojna lica, pripadnici VRS-a iz Bratunačke brigade, pod komandom Radislava Krstića, po kratkom postupku su vršili pogubljenja muškaraca, bosanskih Muslimana, na raznim lokacijama oko baze UN-a u Potočarima, gdje su se ti bosanski Muslimani sklonili.

24.2. Kravica: Dana 13. jula 1995. godine ili približno tog datuma, vojnici VRS-a, pod komandom Radislava Krstića, pogubili su po kratkom postupku stotine muškaraca, bosanskih Muslimana, koji su bili zatočeni u velikom skladištu u selu Kravica. Automatskim oružjem, ručnim bombama i drugim oružjem vojnici VRS-a pobili su bosanske Muslimane koji su se nalazili u skladištu.

24.3. Bratunac: Između 12. jula 1995. i 14. jula 1995. godine, vojna lica, pripadnici VRS-a, pod komandom Radislava Krstića prevezli su mnoge od bosanskih Muslimana koji su bili zatočeni u Potočarima ili su zarobljeni na cesti Bratunac-Milići, do lokacija u Bratuncu i okolini, gdje su ih zatvorili u škole, zgrade i vozila parkirana uz cestu. Između 12. jula 1995. i 15. jula 1995. godine vojna lica, pripadnici VRS-a, pod komandom Radislava Krstića učestvovali su u brojnim oportunističkim ubistvima zatočenih muškaraca, bosanskih Muslimana, na raznim lokacijama širom Bratunca.

24.4. Tišća: Dana 12. jula 1995. i 13. jula 1995. godine, ili približno tih datuma, vojna lica, pripadnici VRS-a, pod komandom Radislava Krstića, prevezli su žene i djecu, bosanske Muslimane, koji su u Potočarima prethodno odvojeni od muških članova porodica, na jedno mjesto u blizini sela Tišća. Većini žena i djece, bosanskih Muslimana, koji su dovezeni u Tišću bilo je nakon toga dozvoljeno da pređu na teritoriju bosanskih Muslimana. Međutim, vojna lica, pripadnici VRS-a, pod komandom Radislava Krstića, identifikovali su i izdvojili muškarce bosanske Muslimane, a među njima i jedan broj žena, bosanskih Muslimanki. Dana 12. jula 1995. i 13. jula 1995. godine, ili približno tih datuma, vojna lica, pripadnici VRS-a, prisilili su te izdvojene muškarce i žene, bosanske Muslimane, da pješice pređu do obližnje škole, gdje su ih vojnici VRS-a vrijeđali i napadali. Dana 13. jula 1995. i 14. jula 1995. godine, ili približno tih datuma, vojna lica, pripadnici VRS-a, pod komandom Radislava Krstića, ukrcali su 25 muškaraca, bosanskih Muslimana, u kamion, odvezli ih na jedan pusti pašnjak i po kratkom postupku pogubili.

24.5. Orahovac (kod Lažeta): Dana 14. jula 1995. godine, ili približno tog datuma, vojna lica, pripadnici VRS-a, pod komandom Radislava Krstića, prevezli su stotine muškaraca, bosanskih Muslimana, iz Bratunca i okoline do školskog centra u Grbavcima u blizini Orahovca. Dana 14. jula 1995. godine, vojna lica, pripadnici VRS-a pod komandom Radislava Krstića, po kratkom postupku pogubili su muškarce, bosanske Muslimane, u školskoj zgradi i oko nje. Tog istog dana vojna lica, pripadnici VRS-a, prevezli su muškarce, bosanske Muslimane, među kojima su mnogima bile vezane oči, iz škole u Grbavcima do obližnjeg sela Orahovac. Kad su stigli, vojna lica, pripadnici VRS-a iz Zvorničke brigade, pod komandom VINKA PANDUREVIĆA Radislava Krstića, naredili su muškarcima, bosanskim Muslimanima, da siđu s kamiona i pogubili ih. Pobijene su stotine muškaraca, bosanskih Muslimana. Dana 14. i 15. jula 1995. godine, ili približno tih datuma, vojna lica, pripadnici VRS-a iz Inžinjerijske čete Zvorničke brigade, pod komandom VINKA PANDUREVIĆA i Radislava Krstića, zakopali su žrtve, uz pomoć građevinskih mašina, u masovne grobnice na licu mjesta, a pogubljenja su se nastavila.

24.6. "Brana" kod Petkovaca: Dana 14. jula 1995. godine, ili približno tog datuma, vojna lica, pripadnici VRS-a, pod komandom Radislava Krstića, odvezli su stotine muškaraca, bosanskih Muslimana, s raznih mjesta u Bratuncu gdje su bili zatočeni, do škole u Petkovcima. Dana 14. jula 1995. godine, vojna lica, pripadnici VRS-a, pod komandom Radislava Krstića, po kratkom postupku su pogubili bosanske Muslimane u toj školi i oko nje. Uveče 14. jula 1995. godine i u ranim jutarnjim satima na dan 15. jula 1995. godine, ili otprilike u to vrijeme, vojna lica, pripadnici VRS-a, pod komandom Radislava Krstića, prevezli su nekoliko stotina muškaraca, bosanskih Muslimana, iz škole u Petkovcima do mjesta ispod petkovačke "brane". Ljudi su iskrcavani iz vozila, u grupicama odvođeni na jednu čistinu gdje su ih vojna lica, pripadnici VRS-a, pod komandom Radislava Krstića, po kratkom postupku pogubljivali.

24.7. Cerska dolina: Počevši od 14. jula 1995. godine, ili otprilike od tog datuma, i približno do 21. jula 1995. godine, vojna lica, pripadnici VRS-a, pod komandom Radislava Krstića, prevezli su više od 100 muškaraca, bosanskih Muslimana, na jedan prostor uz neasfaltiranu cestu u Cerskoj dolini, pogubili ih po kratkom postupku i nabacali zemlju na njih.

24.8. Škola u Pilici: Od 14. do 16. jula 1995. godine, vojna lica, pripadnici VRS-a, pod komandom Radislava Krstića, prevezli su stotine muškaraca, bosanskih Muslimana, s raznih mjesta u Bratuncu gdje su bili zatočeni, do škole u Pilici. Vojna lica, pripadnici VRS-a, pod komandom Radislava Krstića, po kratkom su postupku pogubili mnoge od tih muškaraca, bosanskih Muslimana, zatočenih u školi u Pilici.

24.9. Vojna ekonomija Branjevo: Dana 16. jula 1995. godine, ili približno tog datuma, vojna lica, pripadnici VRS-a, pod komandom Radislava Krstića, prevezli su stotine muškaraca, bosanskih Muslimana, iz škole u Pilici do Vojne ekonomije Branjevo. Vojnici VRS-a, pripadnici 10. diverzantskog odreda i drugih jedinica, te su muškarce, bosanske Muslimane, iskrcavali iz autobusa, u grupicama ih vodili do jedne čistine i po kratkom postupku ih strijeljali iz automatskog oružja. Dana 16. i 17. jula 1995. godine, ili približno tih datuma, vojna lica, pripadnici VRS-a iz Inžinjerijske jedinice Zvorničke brigade, pod komandom VINKA PANDUREVIĆA i Radislava Krstića, pomoću građevinskih mašina brigade zakopali su stotine žrtava u obližnju masovnu grobnicu.

24.10. Dom kulture u Pilici: Dana 16. jula 1995. godine, ili približno tog datuma, vojna lica, pripadnici VRS-a, pod komandom Radislava Krstića, nakon što su učestvovali u pogubljenjima na Vojnoj ekonomiji Branjevo, prešli su kratak put do sela Pilica. Tu su, automatskim oružjem i ručnim bombama, vojna lica, pripadnici VRS-a, po kratkom postupku pogubili otprilike 500 muškaraca, bosanskih Muslimana koji su se nalazili u Domu kulture u Pilici.

24.11. Kozluk: Dana 17. jula 1995. godine, ili približno tog datuma, vojna lica, pripadnici VRS-a, pod komandom Radislava Krstića, prevezli su stotine muškaraca, bosanskih Muslimana, na jedno pusto mjesto nedaleko od Kozluka i po kratkom ih postupku pogubili. Dana 18. jula 1995, ili približno tog datuma, vojna lica, pripadnici VRS-a iz Inžinjerijske čete Zvorničke brigade, pod komandom VINKA PANDUREVIĆA i Radislava Krstića, pomoću građevinskih mašina brigade, zakopali su žrtve u masovnu grobnicu u blizini tog mjesta.

25. U toku i nakon oportunističkih ubistava i masovnih pogubljenja koja su se dešavala od 11. jula do 1. novembra 1995. godine, Radislav Krstić i VINKO PANDUREVIĆ nisu preduzeli istragu niti kaznili bilo koga od svojih potčinjenih u VRS-u koji su bili odgovorni za ta ubijanja i pogubljenja. Naprotiv, Radislav Krstić i VINKO PANDUREVIĆ i jedinice pod njihovom komandom, učestvovali su u organizovanoj i širokoj akciji prikrivanja i zataškavanja tih ubijanja i pogubljenja, zakopavanjem tijela žrtava na osamljenim mjestima širom tog područja.

26. Kad je postalo jasno da je međunarodna zajednica saznala za ubijanja i pogubljenja proizašla iz napada na "zaštićenu zonu" Srebrenice, Radislav Krstić i VINKO PANDUREVIĆ i jedinice pod njihovom komandom, učestvovali su u još jednom pokušaju prikrivanja ubijanja i pogubljenja tako što su iskopali tijela iz prvobitnih masovnih grobnica i prebacili ih u druge grobnice. Vojna lica, pripadnici VRS-a ili njihovi predstavnici, pod komandom Radislava Krstića i VINKA PANDUREVIĆA, raskopali su sljedeće grobnice navedene od broja 26.1 do broja 26.5 i tijela prebacili na druga mjesta:

26.1. Brana kod Petkovaca.

26.2. Orahovac.

26.3. Vojna ekonomija Branjevo.

26.4. Kozluk.

26.5. Glogova.

Tačke optužnice

Svojim djelima i propustima opisanim u stavovima od broja 21. do broja 26, VINKO PANDUREVIĆ počinio je:

Tačka 1: Genocid, kažnjiv prema članu 4(3) (a) i članu 7(1) i 7(3) Statuta Međunarodnog suda; i

alternativno,

Tačka 2: Saučesništvo u genocidu, kažnjivo prema članu 4(3) (e) i članu 7(1) i 7(3) Statuta Međunarodnog suda.

TAČKA 3
(Istrebljenje)

27. Povezujući ih s ovom tačkom optužnice, tužilac ponovo navodi i uvrštava u njen sadržaj stavove od broja 21. do broja 26 gore.

Svojim djelima i propustima opisanim u stavovima od broja 21. do broja 26. VINKO PANDUREVIĆ počinio je:

TAČKA 3: Istrebljenje, što predstavlja ZLOČIN PROTIV ČOVJEČNOSTI, kažnjiv prema članu 5(b) i članu 7(1) i 7(3) Statuta Međunarodnog suda.

TAČKE 4-5
(Ubistvo)

28. Povezujući ih s ovom tačkom optužnice, tužilac ponovo navodi i uvrštava u njen sadržaj stavove od broja 21. do broja 26 gore.

Svojim djelima i propustima opisanim u stavovima od broja 21. do broja 26. VINKO PANDUREVIĆ je počinio:

TAČKA 4: Ubistvo, što predstavlja ZLOČIN PROTIV ČOVJEČNOSTI, kažnjiv prema članu 5(a) i članu 7(1) i 7(3) Statuta Međunarodnog suda.

TAČKA 5: Ubistvo, što predstavlja KRŠENJE ZAKONA ILI OBIČAJA RATA, kažnjivo prema članu 3 i članu 7(1) i 7(3) Statuta Međunarodnog suda, u skladu sa članom 3(1)(a) Ženevske konvencije.

TAČKA 6
(PROGONI)

29. Povezujući ih s ovom tačkom optužnice, tužilac ponovo navodi i uvrštava u njen sadržaj stavove 4, 6, 7, 11 i stavove od broja 21. do broja 26 gore.

30. Počevši od 11. jula 1995. godine pa sve do 1. novembra 1995. godine, Radislav Krstić i VINKO PANDUREVIĆ su počinili, planirali, podsticali, naređivali ili na drugi način pomagali i podržavali planiranje, pripremu i izvršenje zločina protiv čovječnosti, to jest, progon civila, bosanskih Muslimana, na političkoj, rasnoj ili vjerskoj osnovi, u Srebrenici i okolini.

31. Krivično djelo progona počinjeno je, izvršeno i izvedeno sljedećim putem odnosno na sljedeći način:

a) ubijanjem hiljada civila, bosanskih Muslimana, među kojima su bili muškarci, žene, djeca i starije osobe;
b) okrutnim i nečovječnim postupanjem prema civilima, bosanskim Muslimanima, između ostalog i teškim premlaćivanjima; terorisanjem civila, bosanskih Muslimana; uništavanjem lične imovine bosanskih Muslimana; i deportovanjem ili prisilnim odvođenjem bosanskih Muslimana iz enklave Srebrenica.

Tim djelima i propustima, te djelima i propustima opisanim u stavovima 4,6,7,11 i stavovima od broja 22. do broja 26, VINKO PANDUREVIĆ počinio je:

TAČKA 6: Progone na političkoj, rasnoj ili vjerskoj osnovi, što predstavlja ZLOČIN PROTIV ČOVJEČNOSTI, kažnjiv prema članu 5(h) i članu 7(1) i 7(3) Statuta Međunarodnog suda.

TAČKE 7 - 8
(DEPORTACIJA, NEČOVJEČNI POSTUPCI)

32. Povezujući ih s ovom tačkom optužnice, tužilac ponovo navodi i uvrštava u njen sadržaj stavove 4, 6, 7, 11, 24.1, 24.3, 24.4, 24.5, 24.6, 24.8, 24.9 i 24.11 gore.

33. Počevši od 11. jula 1995. godine pa sve do 13. jula 1995. godine, Radislav Krstić i VINKO PANDUREVIĆ su počinili, planirali, podsticali, naređivali ili na drugi način pomagali i podržavali planiranje, pripremu i izvršenje zločina protiv čovječnosti, to jest, deportaciju ili prisilno odvođenja bosanskih Muslimana iz enklave Srebrenica.

Svojim djelima i propustima opisanim u stavovima 4, 6, 7, 11, 24.1, 24.3, 24.4, 24.5, 24.6, 24.8, 24.9 i 24.11, VINKO PANDUREVIĆ počinio je:

TAČKA 7: Deportaciju, što predstavlja ZLOČIN PROTIV ČOVJEČNOSTI, kažnjiv prema članu 5(d) i članu 7(1) i 7(3) Statuta Međunarodnog suda; i

alternativno,

TAČKA 8: Nečovječne postupke (prisilno odvođenje), što predstavlja ZLOČIN PROTIV ČOVJEČNOSTI, kažnjiv prema članu 5(i) i članu 7(1) i 7(3) Statuta Međunarodnog suda.

Dana 27. oktobra 1999. godine
Hag, Holandija